Kowary (niem. Schmiedeberg) – stary cmentarz i pomnik

Witajcie po dłuższej przerwie.

Dziś chciałem się z Wami podzielić jedną z ciekawostek jakie czekają na bacznych obserwatorów otoczenia. Czyli będzie krótko i powracamy do tematów związanych z historią.

Chyba każdy z podróżujących główną drogą z Kowar na Przełęcz Kowarską zauważył pomnik znajdujący się przy zajeździe Victoria. Oczywiście jest to pomnik ofiar I wojny światowej. Takie stały praktycznie w każdej niemieckiej miejscowości. Ten akurat poświęcony jest poległym lotnikom, choć wcale to nie wynika z inskrypcji na nim.SONY DSC Ok 2008 roku zostały zamontowane odnowione tablice z inskrypcjami oraz dołożono tablicę naprzeciw pomnika. SONY DSCSONY DSC

SONY DSCSONY DSCPrzy tej okazji został zmieniony tekst na tablicy pd-zach, który oryginalnie brzmiał „niezwyciężonej armii niemieckiej”.SONY DSCMało kto jednak ma świadomość tego, że rozpoczynając podjazd na Przełęcz mija znajdujący się po prawej stronie szosy  stary cmentarz. waldfirehofZ racji tego, że w żadnych źródłach nie ma o nim ani słowa postanowiłem zasięgnąć języka w UM w Kowarach. Sympatyczny gospodarz „sali pamięci” przy Urzędzie powiedział, że do końca nie wiadomo kto był tam chowany ani kiedy cmentarz powstał. Jedno z podań mówi, że na cmentarzu chowani byli „innowiercy”. Umiejscowienie z dala od zabudowań, praktycznie na granicy miasta może świadczyć o tym, że pochowane są tam ofiary jakiejś zarazy. Po wojnie cmentarz nie był używany. Stopniowo nagrobki były dewastowane. Podobno jeden z miejscowych kamieniarzy trudnił się tym, że pozyskiwał płyty nagrobne z tego miejsca. Zacierał stare napisy i robił nowe. Część mogił była też rozkopywana w poszukiwaniu „skarbów”. Dzisiaj, mimo usilnych poszukiwań, nie udało mi się odnaleźć choćby jednej płyty nagrobnej. Dzieła zniszczenia dokonała kilkanaście lat temu jedna z firm budowlanych, która na zdewastowany już cmentarz wywoziła resztki z placów budów. Działo się tak mimo braku ze strony władz miasta jakiejkolwiek deklaracji o likwidacji cmentarza. W maju 2015 roku Urząd Miasta podjął uchwałę o wpisaniu reliktu cmentarza Waldfriedhof do miejskiej ewidencji zabytków. Jakieś 20 lat za późno. Teren obecnie wygląda jak jakieś pobojowisko. Szkoda, bo obecnie mógłby być kolejną atrakcją miasta.SONY DSC SONY DSC SONY DSC SONY DSC

To by było na tyle, pozdrowienia dla wszystkich miłośników lokalnej historii.

Bookmark the permalink.

2 Comments

  1. Interesting. I am only a little disoriented. Do you have the gps-coordinates?
    Best regards
    /Jan

    • Hi, here are coordinates of the monument: 50°47’5.57″N 15°51’55.17″E and here of an old graveyard: 50°47’27.05″N 15°51’31.45″E.